บทที่ 04
ตัวเลขที่คุณ
ไม่เคยเห็นเบื้องหลัง
⚡ สรุปบทนี้ใน 30 วินาที3 ข้อ
- 1. CPI = ตะกร้าสินค้าตัวแทน ถ่วงน้ำหนักเฉลี่ย อาจไม่ตรงตะกร้าคุณ
- 2. ‘เงินเฟ้อของคุณ’ อาจสูงกว่าตัวเลขข่าว ถ้าจ่ายหนักไปทางของที่เฟ้อแรง
- 3. ⭐ ค่ารักษาพยาบาลไทยเฟ้อราว 10%/ปี (ผลสำรวจ WTW หลายปีหลัง) เร็วกว่าเงินเฟ้อทั่วไปหลายเท่า
FINANCE STORYข่าวว่าน้อย · แต่ตลาดว่าเยอะ
แต่แม่บ้านที่เดินตลาดทุกเช้ากลับส่ายหัว — หมูขึ้น ไข่ขึ้น น้ำมันพืชขึ้น ค่าไฟขึ้น · ทุกอย่างในตะกร้ารู้สึกแพงขึ้นกว่า 2.5% เยอะ
ตัวเลขเดียวกัน ทำไมความรู้สึกไม่ตรงกัน? · ใครโกหก — ข่าว หรือความรู้สึกเรา? · คำตอบคือ…ไม่มีใครโกหก · แต่ ‘ตัวเลขเฉลี่ย’ กับ ‘ตะกร้าของคุณ’ มันคนละใบกัน
บทนี้เราจะไปดูเบื้องหลังว่าตัวเลขเงินเฟ้อ ‘ทางการ’ คำนวณมายังไง · พอเข้าใจแล้ว คุณจะรู้ว่าทำไมเงินเฟ้อจริงๆ ‘ของคุณ’ อาจสูงกว่าที่ข่าวบอก — และจะรับมือมันได้ตรงจุดขึ้น
FINANCE STORYตะกร้าสินค้า ถ่วงน้ำหนักเฉลี่ย
ตัวเลขเงินเฟ้อทางการมาจาก ‘ดัชนีราคาผู้บริโภค (CPI)’ · วิธีคิดคือ เอา ‘ตะกร้าสินค้า’ ที่เป็นตัวแทนการใช้จ่ายของคนทั้งประเทศ มาถ่วงน้ำหนักตามสัดส่วนที่คนใช้จ่ายจริง แล้วเฉลี่ยออกมา
ในข่าวยังมีอีกตัวที่ควรรู้จัก คือ ‘เงินเฟ้อพื้นฐาน’ (core inflation) = CPI ที่ตัดหมวดราคาผันผวนแรงอย่างอาหารสดและพลังงานออก · ธนาคารกลางใช้ดูแนวโน้มเงินเฟ้อที่แท้จริง ไม่ให้ราคาน้ำมันหรือผักที่ขึ้นลงตามฤดูกาลหลอกตา
ปัญหาคือ ‘ของบางอย่างขึ้นแรง บางอย่างนิ่งหรือลดลง’ · พอเอามาเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักกัน ตัวที่ลง (เช่นราคาอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์บางอย่าง) ก็ไปหักล้างตัวที่ขึ้น · สุดท้ายได้ ‘ค่าเฉลี่ย’ ที่อาจไม่ตรงกับตะกร้าที่คุณซื้อจริงในแต่ละเดือน
FINANCE STORYค่ารักษาพยาบาล — เฟ้อแรงกว่าใคร
มีของจำเป็นอย่างหนึ่งที่เฟ้อเร็วกว่าเงินเฟ้อทั่วไป ‘หลายเท่า’ — และมันคือสิ่งที่เราทุกคนหนีไม่พ้นเมื่ออายุมากขึ้น นั่นคือ ‘ค่ารักษาพยาบาล’
ดูตัวเลขแล้วน่าตกใจครับ — ในขณะที่เงินเฟ้อทั่วไปของไทยเฉลี่ยระยะยาวราวปีละ 1–2% · ผลสำรวจแนวโน้มค่ารักษาพยาบาลของบริษัทที่ปรึกษาระดับโลกอย่าง WTW ช่วงหลายปีหลัง มักประเมินค่ารักษาของไทยเพิ่มราวปีละ 10% (เช่น ฉบับปี 2026 ประเมินไว้ราว 10.8%) · แปลว่าค่ารักษาแพงขึ้นเร็วกว่าราคาของทั่วไปหลายเท่า — ตัวเลขแต่ละปีขยับได้ แต่หลักการ ‘ค่ารักษาเฟ้อแรงกว่าของทั่วไปมาก’ ไม่เปลี่ยน
นี่คือเหตุผลที่ ‘เงินเฟ้อของคุณ’ อาจไม่เท่ากับตัวเลขในข่าว · ถ้าคุณเป็นคนที่มีภาระค่ารักษา ค่าเทอมลูก หรือค่าเช่าเป็นสัดส่วนใหญ่ — ของเหล่านี้ล้วนเฟ้อแรงกว่าค่าเฉลี่ย · เงินเฟ้อจริงที่กัดกินชีวิตคุณ ก็จะสูงกว่าตัวเลข CPI ที่ประกาศ · ยิ่งตอกย้ำว่า การปล่อยเงินไว้เฉยๆ อันตรายกว่าที่คิด โดยเฉพาะเงินที่กันไว้เผื่อยามเจ็บป่วยตอนแก่
อย่าเพิ่งเครียดไปนะครับ — ผมยกเรื่องนี้ขึ้นมาไม่ใช่เพื่อขู่ แต่เพื่อให้เห็นว่าทำไมเราถึง ‘ต้องวางแผน’ ไม่ใช่แค่ ‘เก็บ’ · เพราะเงินที่กันไว้สำหรับสิ่งที่เฟ้อปีละ 10% ถ้ามันไม่โตตามทัน กำลังซื้อจะหดเร็วมาก · และนี่คือหนึ่งในเหตุผลที่หนักแน่นที่สุด ว่าทำไมเงินก้อนสำคัญของเราถึงต้อง ‘ทำงาน’ ไม่ใช่แค่นอนนิ่ง
FINANCE STORYตะกร้า CPI + เงินเฟ้อค่ารักษา
ยิ่งชัดขึ้นเมื่อเทียบ ‘เงินเฟ้อของแต่ละคน’ — คนที่มีภาระต่างกัน เจอเงินเฟ้อจริงไม่เท่ากัน:
พอรู้ว่า ‘เงินเฟ้อของแต่ละคนไม่เท่ากัน’ เราจะเลิกเถียงกับตัวเลขข่าว แล้วหันมาโฟกัสสิ่งที่ทำได้จริง — คือสำรวจ ‘ตะกร้าของตัวเอง’ ว่าเราจ่ายหนักไปทางไหน แล้ววางแผนให้เงินโตทันของที่เราต้องใช้จริง · เราจะลงมือทำเรื่องนี้กันจริงๆ ในเวิร์กช็อปบทสุดท้าย
FINANCE STORYเข้าใจตัวเลขเบื้องหลังแล้ว
คำถามที่บทนี้ตอบ
ดัชนีราคาผู้บริโภค (CPI) คืออะไร ใช้วัดเงินเฟ้อยังไง?
ดัชนีราคาผู้บริโภค (CPI) คือตัวเลขทางการที่ใช้วัดเงินเฟ้อ โดยเอา 'ตะกร้าสินค้า' ที่เป็นตัวแทนการใช้จ่ายของคนทั้งประเทศ มาถ่วงน้ำหนักตามสัดส่วนที่คนใช้จ่ายจริง แล้วเฉลี่ยออกมา หมวดใหญ่ในตะกร้า (ปีฐาน 2566) คืออาหารและเครื่องดื่มราว 4 ใน 10 ที่อยู่อาศัยราวหนึ่งในสี่ และพาหนะและขนส่งราวหนึ่งในห้า โดยวิธีคำนวณและรายการสินค้าพร้อมน้ำหนักเปิดเผยโดยกระทรวงพาณิชย์ เพราะเป็นค่าเฉลี่ย ของที่ราคาลงจึงไปหักล้างของที่ราคาขึ้น ตัวเลขที่ได้เลยอาจไม่ตรงกับตะกร้าที่เราซื้อจริง
ทำไมเงินเฟ้อในข่าวต่ำ แต่ค่าครองชีพจริงรู้สึกแพงกว่านั้นเยอะ?
เงินเฟ้อในข่าวคือค่าเฉลี่ยของตะกร้าทั้งประเทศ แต่ 'เงินเฟ้อของคุณ' ขึ้นกับตะกร้าที่คุณจ่ายจริง จึงสูงกว่าตัวเลขข่าวได้โดยไม่มีใครโกหก ถ้าค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ของเราอยู่ในหมวดที่เฟ้อแรงกว่าค่าเฉลี่ย เช่นค่ารักษาพยาบาล ค่าเทอมลูก หรือค่าเช่า เงินเฟ้อจริงที่เราเจอก็จะสูงกว่า CPI ที่ประกาศ แทนที่จะเถียงกับตัวเลขข่าว ลองสำรวจตะกร้าของตัวเองว่าจ่ายหนักไปทางไหน แล้ววางแผนให้เงินโตทันของที่เราใช้จริง
Medical inflation คืออะไร ค่ารักษาพยาบาลไทยเพิ่มขึ้นปีละกี่เปอร์เซ็นต์?
Medical inflation คือเงินเฟ้อของค่ารักษาพยาบาล ซึ่งผลสำรวจ Global Medical Trends ของบริษัทที่ปรึกษาระดับโลก WTW ช่วงหลายปีหลังมักประเมินค่ารักษาของไทยเพิ่มราวปีละ 10% (ฉบับปี 2026 ประเมินไว้ราว 10.8%) เร็วกว่าเงินเฟ้อทั่วไปที่เฉลี่ยราว 1–2% หลายเท่า แปลว่าเงินที่กันไว้เผื่อยามเจ็บป่วยตอนแก่ ถ้าไม่โตตามให้ทัน กำลังซื้อจะหดเร็วมาก ผมไม่ได้ยกมาเพื่อขู่ แต่เพื่อให้เห็นว่าทำไมเราต้อง 'วางแผน' ไม่ใช่แค่ 'เก็บ'
เงินเฟ้อพื้นฐาน (core inflation) คืออะไร ต่างจากเงินเฟ้อทั่วไปยังไง?
เงินเฟ้อพื้นฐาน (core inflation) คือ CPI ที่ตัดหมวดราคาผันผวนแรงอย่างอาหารสดและพลังงานออก ส่วนเงินเฟ้อทั่วไปรวมทุกหมวดในตะกร้า ธนาคารกลางใช้เงินเฟ้อพื้นฐานดูแนวโน้มที่แท้จริง ไม่ให้ราคาน้ำมันหรือผักที่ขึ้นลงตามฤดูกาลหลอกตา ส่วนเงินเฟ้อที่กระทบกระเป๋าเราจริงคือเงินเฟ้อทั่วไปบวกตะกร้าส่วนตัวของแต่ละคน