บทที่ 01
Derivatives
คืออะไร ทำไมโลกถึงมี
⚡ สรุปบทนี้ใน 30 วินาที3 ข้อ
- 1. อนุพันธ์ = สัญญา ที่มูลค่าอ้างอิงสินทรัพย์อื่น (underlying)
- 2. กำเนิดจากการประกันความเสี่ยง — ล็อกราคา กันผันผวน
- 3. เป็นของมีคม — เครื่องมือหรืออาวุธ อยู่ที่คนใช้ + leverage
FINANCE STORYอนุพันธ์ = ‘สัญญา’ ไม่ใช่สินทรัพย์
Derivatives (ตราสารอนุพันธ์) คือ สัญญา ที่ ‘มูลค่า’ ของมันไปอ้างอิงกับสินทรัพย์อื่น — เรียกว่า underlying · ของอ้างอิงขยับ มูลค่าสัญญาก็ขยับตาม · เราไม่ได้ถือตัวสินทรัพย์จริง แต่ถือ ‘สัญญาที่ผูกกับราคาของมัน’
ลองนึกง่ายๆ — เหมือนคุณไม่ได้ซื้อทุเรียน แต่ทำ ‘สัญญาซื้อทุเรียนราคานี้’ ไว้ · ราคาทุเรียนในตลาดขยับเมื่อไร มูลค่าของสัญญาในมือคุณก็ขยับตามทันที นั่นแหละหัวใจของอนุพันธ์
FINANCE STORYกำเนิดจากการ ‘ประกันความเสี่ยง’
อนุพันธ์ไม่ได้เกิดมาเพื่อการพนัน · จุดกำเนิดจริงคือ ‘การล็อกราคา’ เพื่อกันความผันผวน · เปรียบเปรย ชาวนากับโรงสีตกลงราคาข้าวล่วงหน้ากันไว้ตั้งแต่ยังไม่เก็บเกี่ยว — ชาวนาไม่ต้องกลัวราคาตก โรงสีไม่ต้องกลัวราคาพุ่ง ทั้งคู่วางแผนธุรกิจได้สบายใจ
FINANCE STORYเครื่องมือ vs อาวุธ
ของสิ่งเดียวกัน ใช้ต่างกันได้สุดขั้ว · อนุพันธ์เป็นได้ทั้ง ‘เครื่องมือป้องกันความเสี่ยง’ และ ‘อาวุธเก็งกำไรด้วย leverage’ — อยู่ที่คนถือใช้มันเพื่ออะไร
ที่มันน่ากลัวเพราะมี ‘leverage’ (ตัวทดแรง) ติดมาด้วย · leverage ทำให้กำไรโตเร็ว แต่ก็ทำให้ขาดทุนโตเร็วเท่ากัน · มันคือมีดคมกริบ — พ่อครัวใช้ทำอาหาร คนไม่เป็นก็บาดมือ
leverage คืออะไร? คือการวางเงินประกัน (มาร์จิ้น) แค่ส่วนหนึ่ง แต่คุมสัญญามูลค่าเต็ม · สมมติวาง 10% ของมูลค่าสัญญา ถ้าราคาอ้างอิงขยับ 5% ผลต่อเงินที่วางจะขยับราว 50% — ทั้งขาขึ้นและขาลง · กลไกมาร์จิ้นและ margin call เจาะต่อในบทที่ 3
FINANCE STORYเอิร์ธได้ยินเพื่อนรวยเร็ว
เอิร์ธเห็นเพื่อนโพสต์กำไร DW เป็นเท่าตัว เลยรีบโหลดแอปกดตามโดยไม่รู้ด้วยซ้ำว่า DW ตัวนั้นอ้างอิงอะไร หมดอายุเมื่อไร · ผ่านไปสัปดาห์เดียวมูลค่าละลายเกือบหมด เพราะซื้อตอนใกล้หมดอายุและราคาไม่ไปทางที่หวัง · เอิร์ธเพิ่งรู้ว่าที่เพื่อนได้คือ ‘จังหวะ’ ไม่ใช่ ‘ความเข้าใจ’ — และจังหวะแบบนั้นตามไม่ได้
DW คืออะไร? DW (ใบสำคัญแสดงสิทธิอนุพันธ์) คือ ‘สิทธิ’ ซื้อ (Call DW) หรือขาย (Put DW) สินทรัพย์อ้างอิง เช่น หุ้นหรือดัชนี ที่ราคาและวันที่กำหนด ออกโดยบริษัทหลักทรัพย์/สถาบันการเงิน · ราคาถูกและขยับแรงกว่าของอ้างอิงเพราะมี leverage · แต่มูลค่าลดลงเมื่ออายุเหลือน้อย (time decay) และถ้าหมดอายุโดยไม่มีมูลค่าก็เหลือศูนย์ · วิธีอ่านชื่อ DW และธงแดงอยู่บทที่ 6
FINANCE STORYรู้จัก Derivatives แล้ว
คำถามที่บทนี้ตอบ
ตราสารอนุพันธ์คืออะไร อธิบายแบบเข้าใจง่าย?
ตราสารอนุพันธ์ (Derivatives) คือ 'สัญญา' ที่มูลค่าไปอ้างอิงกับสินทรัพย์อื่น เช่น หุ้น ดัชนี ทอง น้ำมัน หรือค่าเงิน ของอ้างอิงขยับ มูลค่าสัญญาก็ขยับตาม โดยเราไม่ได้ถือตัวสินทรัพย์จริง ลองนึกว่าคุณไม่ได้ซื้อทุเรียน แต่ทำ 'สัญญาซื้อทุเรียนราคานี้' ไว้ ราคาทุเรียนในตลาดขยับเมื่อไร มูลค่าสัญญาในมือก็ขยับตามทันที
underlying asset คืออะไร เกี่ยวกับตราสารอนุพันธ์ยังไง?
underlying หรือสินทรัพย์อ้างอิง คือของที่สัญญาอนุพันธ์ผูกราคาไว้ด้วย เช่น หุ้น ดัชนี ทอง น้ำมัน หรือค่าเงิน มูลค่าของสัญญาอนุพันธ์จะขยับตามราคาของ underlying เสมอ ก่อนแตะอนุพันธ์ตัวไหน อย่างน้อยต้องตอบได้ว่ามันอ้างอิงอะไรและหมดอายุเมื่อไร ซึ่งเป็นสองเรื่องที่เอิร์ธในเคสของบทนี้ไม่รู้ก่อนกดซื้อ
ตราสารอนุพันธ์เกิดขึ้นมาเพื่ออะไร การ hedge คืออะไร?
ตราสารอนุพันธ์เกิดมาเพื่อ 'ประกันความเสี่ยง' หรือ hedge คือการล็อกราคาไว้ล่วงหน้าเพื่อกันความผันผวน ไม่ได้เกิดมาเพื่อการพนัน ตัวอย่างคลาสสิกคือชาวนากับโรงสีตกลงราคาข้าวกันไว้ตั้งแต่ยังไม่เก็บเกี่ยว ชาวนาไม่ต้องกลัวราคาตก โรงสีไม่ต้องกลัวราคาพุ่ง แก่นของอนุพันธ์จึงเป็นการโอนความเสี่ยงเรื่องราคา จากคนที่ไม่อยากแบกไปให้คนที่ยินดีรับเพื่อแลกกับโอกาสทำกำไร
ตราสารอนุพันธ์อันตรายไหม ทำไมถึงถูกเรียกว่าของมีคม?
ตราสารอนุพันธ์ไม่ได้อันตรายในตัวเอง แต่คมเพราะมี leverage (ตัวทดแรง) ติดมา ทำให้กำไรโตเร็วและขาดทุนโตเร็วเท่ากัน มันเป็นได้ทั้งเครื่องมือป้องกันความเสี่ยงและอาวุธเก็งกำไร อยู่ที่คนถือใช้เพื่ออะไร สิ่งที่อันตรายจริงคือการเข้าไปเล่นโดยไม่เข้าใจ อนุพันธ์ก็เหมือนไฟ หุงข้าวก็ได้ เผาบ้านก็ได้ อยู่ที่เราคุมมันเป็นไหม
ฉบับเต็มมีครบ 8 บท พร้อม worksheet เทมเพลต และเคสตัวอย่างให้ลงมือทำจริง · บทถัดไปเปิดดูหัวข้อและสรุปได้ฟรี
ได้ไฟล์ PDF ทั้งเล่ม (พร้อม worksheet) ทางอีเมลภายใน 24 ชม. · จ่ายผ่านพร้อมเพย์ได้ทุกธนาคาร · เล่มต่อไปเหลือ ฿49 · ครบชุด 31 เล่ม ฿690 ลูกค้า Zero to Sixty อ่านฟรีทุกเล่ม และได้ไฟล์ PDF ทั้งเล่ม · ดูบริการวางแผนการลงทุน (มีใบอนุญาต) →