ภาษีไม่ได้น่ากลัว
อย่างที่คิด — เข้าใจได้ใน 10 นาที
⚡ สรุปบทนี้ใน 30 วินาที3 ข้อ
- 1. ภาษีคิดจากเงินได้สุทธิ — รายได้ − ค่าใช้จ่าย − ค่าลดหย่อน ค่อยเอาที่เหลือไปคิด · “ค่าลดหย่อน” คือชั้นที่เราวางแผนได้
- 2. อัตราเป็นขั้นบันได — 150,000 บาทแรกไม่เสียภาษี · อัตราจ่ายจริงมักต่ำกว่าที่กลัวไว้มาก
- 3. รู้ประเภทเงินได้ + แบบที่ต้องยื่น — 40(1)–40(8) และ ภ.ง.ด. 90/91
FINANCE STORYภาษีคิดจาก “เงินได้สุทธิ” ไม่ใช่รายได้ทั้งก้อน
ความเข้าใจผิดอันดับ 1 คือคิดว่า “รายได้ทั้งปีโดนภาษีหมด” — จริงๆ แล้วกว่าจะถึงตัวเลขที่เอาไปคิดภาษี ต้องหักออกหลายชั้นก่อน
FINANCE STORYภาษีเป็น “ขั้นบันได” — ไม่ใช่ทั้งก้อนโดนอัตราเดียว
เงินได้สุทธิถูกซอยเป็นชั้นๆ แต่ละชั้นเสียภาษีคนละอัตรา · เงินได้สุทธิ 150,000 บาทแรกไม่เสียภาษีเลย แล้วค่อยๆ ไต่ขึ้นตามชั้น (หน่วย: เงินได้สุทธิต่อปี)
อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแบบขั้นบันไดนี้ใช้มาตั้งแต่ปีภาษี 2560 · โครงสร้างนี้คือเหตุผลว่าทำไม “การกดเงินได้สุทธิให้ต่ำลง” จึงคุ้มขึ้นเรื่อยๆ เมื่อฐานภาษีสูง
FINANCE STORYเงินได้ 8 ประเภท — คุณอยู่กลุ่มไหน?
กฎหมายแบ่งเงินได้เป็น 8 ประเภทตามมาตรา 40 · แต่ละประเภทหักค่าใช้จ่ายได้ไม่เท่ากัน — รู้ว่าตัวเองมีเงินได้ประเภทไหนบ้าง คือก้าวแรกของการยื่นให้ถูก
มีแต่เงินเดือน — มนุษย์เงินเดือนที่มีเงินได้ประเภท 40(1) อย่างเดียว ยื่นแบบนี้ ง่ายที่สุด
มีเงินได้อื่นด้วย — มีฟรีแลนซ์ ค่าเช่า ปันผล หรือธุรกิจ ปนกับเงินเดือน ใช้แบบนี้
เกณฑ์คร่าวๆ ที่ “ต้องยื่น”: คนโสดมีเงินเดือนเกิน 120,000 บาท/ปี หรือมีเงินได้ประเภทอื่นเกิน 60,000 บาท/ปี ก็เข้าเกณฑ์ต้องยื่นแล้ว (แม้คำนวณออกมาแล้วอาจไม่ต้องเสียภาษี)
FINANCE STORY3 เรื่องที่ต้องจำจากบทนี้
คำถามที่บทนี้ตอบ
เงินได้สุทธิคืออะไร คิดยังไง?
เงินได้สุทธิคือตัวเลขที่เอาไปคิดภาษีจริง ได้จาก เงินได้ทั้งปี − ค่าใช้จ่าย − ค่าลดหย่อน ไม่ใช่รายได้ทั้งก้อน เช่น เงินเดือนหักค่าใช้จ่ายได้ 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท แล้วหักค่าลดหย่อนอย่างส่วนตัว ประกัน ลงทุน บริจาค ก่อนจะเหลือเป็นเงินได้สุทธิ “ค่าลดหย่อน” คือชั้นเดียวที่เรากดให้เล็กลงได้ด้วยการวางแผน และหลายตัวไม่ใช่การจ่ายทิ้ง แต่เป็นการออมหรือลงทุนที่กลับมาเป็นของเรา
เงินเดือนเท่าไหร่ถึงเริ่มเสียภาษี?
เงินเดือนที่เริ่มเสียภาษีอยู่ราว 26,600 บาทต่อเดือน สำหรับคนโสดที่มีแต่เงินเดือน ใช้แค่ลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาทกับประกันสังคมตามจ่ายจริง เพราะหลังหักค่าใช้จ่าย 100,000 บาทและค่าลดหย่อนแล้ว เงินได้สุทธิจะแตะ 150,000 บาทที่ยังไม่เสียภาษีพอดี เกินจากนี้ค่อยเริ่มเสีย 5% กับส่วนที่เกิน ตัวเลขนี้ขยับเล็กน้อยตามเพดานประกันสังคมแต่ละปี และคนที่มีค่าลดหย่อนมากกว่าจะเริ่มเสียช้ากว่านี้ ลองใส่ตัวเลขของตัวเอง เครื่องมือวางแผนภาษี
ภาษีขั้นบันไดคำนวณยังไง ขึ้นฐาน 15% แล้วโดนทั้งก้อนไหม?
ภาษีขั้นบันไดคิดแยกเป็นชั้น แต่ละชั้นเสียคนละอัตรา ไม่ได้เอาอัตราสูงสุดคูณทั้งก้อน ตัวอย่างในบท เงินได้สุทธิ 600,000 บาท ไม่ได้เสีย 15% ทั้งก้อน แต่เสีย 0 + 7,500 + 20,000 + 15,000 = 42,500 บาท คิดเป็นอัตราจ่ายจริงเพียงราว 7% ของเงินได้สุทธิ ขึ้นฐานใหม่จึงโดนอัตราใหม่เฉพาะส่วนที่เกินชั้นเท่านั้น — อัตราจ่ายจริงมักต่ำกว่าที่กลัวไว้มากครับ
เงินเดือนเท่าไหร่ต้องยื่นภาษี ยื่น ภ.ง.ด. 90 หรือ 91?
เกณฑ์คร่าวๆ ที่บทยกไว้คือ คนโสดมีเงินเดือนเกิน 120,000 บาทต่อปี หรือมีเงินได้ประเภทอื่นเกิน 60,000 บาทต่อปี ก็เข้าเกณฑ์ต้องยื่นแล้ว แม้คำนวณออกมาอาจไม่ต้องเสียภาษีเลย ถ้ามีแต่เงินเดือนประเภท 40(1) อย่างเดียวยื่น ภ.ง.ด. 91 ซึ่งง่ายที่สุด แต่ถ้ามีฟรีแลนซ์ ค่าเช่า ปันผล หรือธุรกิจปนด้วยให้ใช้ ภ.ง.ด. 90 จำไว้ว่า “ไม่ต้องเสีย” ไม่ได้แปลว่า “ไม่ต้องยื่น” ถึงเกณฑ์แล้วต้องยื่นเสมอ